Computeronderdelen

Waar begin je bij het kiezen van onderdelen?

Een pc bouwen of upgraden draait om één vraag die je steeds opnieuw stelt: past dit bij wat ik al heb? Je moederbord bepaalt welke processor erin kan, je behuizing bepaalt welke koeler past, en je voeding bepaalt wat je videokaart mag trekken. Begin daarom bij het onderdeel dat je zeker wilt en werk van daaruit naar buiten.
In deze categorie vind je ASUS, MSI, Thermalright, HYTE, KLEVV, GALAX, Enermax en Lexar.

Socket en chipset: de eerste compatibiliteitsvraag

De socket is de fysieke aansluiting waarin je processor valt. Past de socket niet, dan past de processor niet — zo hard is die regel. In deze categorie kom je AM5, AM4, LGA1851, LGA1700, LGA1200, LGA115X, LGA2066 en LGA2011 tegen.
Let op dat een passende socket nog niet alles is. Ook de processorgeneratie moet door het moederbord ondersteund worden: je vindt hier onder meer AMD Ryzen 9e Generatie, AMD Ryzen 8e Generatie, AMD Ryzen 7e Generatie, AMD Ryzen 5e Generatie en Intel Core Ultra 2e Generatie. Controleer op de productpagina van het moederbord welke BIOS-versie je processor nodig heeft; bij een nieuwe processor op een ouder bord is een BIOS-update soms verplicht.

Formaat: wat past er in je behuizing?

Moederborden komen in vaste formaten en die bepalen hoeveel er in je kast past. EATX is het grootst, dan ATX, dan Mikro ATX, en Mini-ITX is het kleinst; daarnaast bestaan DTX en Mini-DTX.
Kleiner is niet automatisch beter. Een kleiner bord heeft minder geheugensloten en minder uitbreidingsslots, en in een kleine kast is er minder ruimte voor een grote koeler en minder luchtstroom. Kies klein als de plek op je bureau telt, en groot als je later wilt kunnen uitbreiden.

Uitbreidingsslots en opslag

Het PCI Express-slot is waar je videokaart in gaat, en de generatie en breedte bepalen de bandbreedte. Je vindt hier onder meer 1 x PCI Express 5.0 x16, 1 x PCI Express 4.0 x16, 1 x PCI Express 4.0 x4 en 1 x PCI Express 4.0 x1. Een kaart in een smaller slot werkt meestal gewoon, alleen met minder bandbreedte.
Voor opslag kijk je naar het aantal M.2-slots en SATA-poorten: 2 x M.2, 3 x M.2, 4 x M.2, 5 x M.2, 6 x M.2 en 4 x SATA 6Gb/s of 2 x SATA 6Gb/s. Let er wel op dat sommige M.2-slots hun lijnen delen met een SATA-poort of met het tweede PCIe-slot — dat staat in de handleiding van het bord en verrast mensen regelmatig na de aankoop.

Koeling: lucht of vloeistof

Je hebt de keuze tussen Luchtkoeling en Vloeistofkoeling. Luchtkoeling is eenvoudiger, goedkoper en gaat langer mee omdat er geen pomp in zit. Vloeistofkoeling verplaatst de warmte naar een radiator aan de rand van de kast, wat handig is als je processor veel warmte afgeeft of als er weinig ruimte boven het moederbord is.
Meet in beide gevallen eerst. Bij lucht gaat het om de hoogte van de koeler versus de breedte van je kast; bij vloeistof om de radiatormaat versus de montageplekken die je behuizing heeft.

Aansluitingen aan de achterkant

Wat je uiteindelijk kunt aansluiten staat vast zodra het bord in de kast zit. Kijk dus vooraf naar de aanwezige USB Type-A, USB Type-C, Thunderbolt, Ethernet, HDMI, DisplayPort en Geluidspoort (3.5 mm).
De garantie verschilt hier sterk per onderdeel: van 2 jaar en 3 jaar tot 5 jaar, 6 jaar, 8 jaar en 10 jaar. De langste termijnen vind je meestal bij geheugen en voedingen, en dat is geen toeval — dat zijn de onderdelen met de minste bewegende delen.